Cholesterol: wat is het en wat doet het?

Goed en slecht cholesterol?

Voordat we doorgaan naar de tips om je cholesterol te verlagen, eerst de feiten. Cholesterol bestaat uit verschillende soorten. De belangrijkste zijn LDL - het 'slechte' cholesterol - en HDL - het 'goede' cholesterol. LDL hecht zich aan de vaatwanden waardoor je aderen kunnen vernauwen of verstoppen, terwijl HDL juist het LDL opneemt.

Gezonde cholesterol waarden

Een gezonde LDL-waarde zit onder 4 mmol/l, (voor diabetes-patiënten geldt een LDL-streefwaarde onder 2,5 mmol/l). Een gezonde HDL-waarde zit boven de 1 mmol/l. Een gezonde totaalcholesterol is lager dan 5 mmol/l. Je cholesterolgehalte (ratio) meet je door je totaalcholesterol te delen door de HDL-waarde.

Rekenvoorbeeld:
LDL = 3.5 | HDL = 1.1 | Totaalcholesterol (3.5 + 1.1) = 4.6
Cholesterolwaarde = (3.5 + 1.1) / 1.1 = 4.2

De ideale cholesterolwaarde van mannen zit tussen 3.7 en 4.6, voor vrouwen geldt een ideale waarde tussen 4.9 en 5.9.

Cholesterol via je voeding of via je genen?

Je lichaam (lever) maakt een belangrijk deel van de cholesterol in je lichaam aan (ca. 1 gram per dag). Je cholesterolgehalte is dan ook voor een groot deel erfelijk bepaald. Daarnaast kan je via je voeding tussen de 0,2 en 0,5 gram extra cholesterol per dag binnen krijgen.

Voedingstips voor een lager cholesterol

Beter laten staan

Je cholesterolgehalte stijgt met name door voedsel met veel verzadigde vetten (zelfs meer dan door voedsel dat zelf veel cholesterol bevat). Denk aan:

• Vet vlees 
• Vette (gefrituurde) snacks 
• Volle zuivelproducten, zoals volle melk of kwark, 48+ kaas en Franse kazen zoals brie en camembert

Neem vooral

Voedsel met onverzadigde vetten kunnen je cholesterolgehalte verlagen. Denk aan:

• Graanproducten, zoals volkoren brood, crackers en havermout 
• Vloeibare bak en braadproducten, die bevatten minder verzadigd vet dan de harde varianten
• Vette vis, zoals makreel, haring, tonijn en zalm
• Vruchten als avocado en olijven 
• Noten; en dan vooral noten met een `L` erin zoals walnoten, hazelnoten en amandelen 
• Soja en tofu 
• Speciaal verrijkte voedingsmiddelen (zoals boter en zuiveldrankjes) die plantensterolen bevatten

Hoe hoog is jouw cholesterol?

Veel mensen weten niet precies hoe hoog hun cholesterol is. Je kunt je cholesterol niet zelf meten, hiervoor moet je naar de huisarts. Vermoed je dat je een te hoog cholesterol hebt, dan is het raadzaam om dit met je huisarts te bespreken. Hij of zij kan je helpen met het beste plan van aanpak om je cholesterol te verlagen.